Een reis door de tijd: Anti-ageingcrèmes

Ouder worden doen we allemaal. Het is iets waar we niet aan ontkomen. Maar door de jaren heen zijn er allerlei manieren en methodes bedacht  om jouw huid zo lang mogelijk jong te houden. Sommige werken wel en sommige kun je beter vermijden. De historie van anti-ageing producten laat het allemaal zien. Van schadelijke stoffen in de victoriaanse tijd naar voornamelijk water gebaseerde crèmes in de 20e eeuw. Neem samen met ons een kijkje in deze rijke geschiedenis!

Van de Egyptenaren naar grondige wetenschap!

Zoals veel cosmetische producten waren de Egyptenaren hier ook als eerste mee bezig. In ieder geval, van wat wij weten en wat gedocumenteerd is. Zij begonnen hun huid te verzorgen met olie, zalven en mengsels om de huid zacht en mooi te houden. Om zo te proberen het hele verouderingsproces te vertragen. Daarna, in de Middeleeuwen, begonnen mensen deze ingrediënten meer te mengen met kruiden en honing. Het idee van het behouden van een jongere huid bestaat dus al echt een hele tijd. Alleen in deze periode was er nog niets wetenschappelijk onderbouwd.

Dan gaan we door naar de 19e eeuw. De victoriaanse tijd, ofwel, zorgen dat de huid zo bleek mogelijk blijft. Eén ding deden ze sowieso goed in deze tijd en dat was de bescherming tegen de zon. Omdat mensen ervoor wilden zorgen dat hun huid zo bleek mogelijk bleef, liepen ze continu rond met parasols, hoeden, lange kleding en handschoenen. Maar goed, omdat het zo’n trend was om heel bleek te blijven, waren er in die tijd “cosmetica” producten die ervoor zorgden dat dit gebeurde. Denk aan producten met kwik, lood en arsenicum. Dit waren allemaal super gevaarlijke stofjes en deden juist weinig goeds voor de huid. Maar goed, we hebben het hier wel over 1800 en iets later. Deze mensen wisten nog niet zoveel op het gebied van huidveroudering.

Daarom waren er ook niet veel producten hiervoor te vinden. Ook al was er wel één heel populair. En dat was Pond’s. In 1846 ontwikkelde de Amerikaanse apotheker Theron T. Pond een product op basis van toverhazelaar, een struik die ontstaan is in 1835. Oorspronkelijk was dit een geneesmiddel voor wondjes en andere huidproblemen. Dit is een interessant feit omdat de lijn tussen medicijn, huidverzorging en cosmetica toen nog heel dun was. Daarnaast had je ook nog cold cream. Dit was een simpele crème die voornamelijk bestond uit water en olie/vet. Ook had je ingrediënten zoals rozenwater, komkommer, plantaardige oliën, dierlijke vetten, bijenwas heel gebruikelijk. Het grappige is dat ze rond deze tijd al wel één belangrijk ding onder de knie hadden van huidverzorging. En dat was hydratatie!

Ah, dan de 20e eeuw. De roaring twenties, de grote depressie, de Eerste Wereldoorlog en ga zo maar door. Een tijd waarin veel gebeurt. En ook op het gebied van huidverzorging. Vanaf ongeveer 1900-1930 begint de moderne anti-rimpelindustrie echt herkenbaar te worden. Producten worden nu meer verkocht onder het mom van “jeugdigheid behouden” en “ouderdom minder zichtbaar maken”. Het begon eerst meer in de marketing. De producten werden dus anders benoemd, zoals hierboven aangegeven en pas later werd er ook op wetenschappelijk vlak meer bereikt. Door Hollywood kwam ook de beweging om je huid vroegtijdig te beschermen tegen huidveroudering. Rond deze tijd was het nog wel zo dat het niet veel deed voor de onderliggende huidstructuur.

Maar dat verandert compleet in 1950-1970. Het wordt nu namelijk wetenschappelijk interessanter. Onderzoekers begonnen steeds meer verbanden te zien tussen de zon en de huid. Namelijk dat langdurige blootstelling aan zonlicht enorme invloed heeft op de huid. Er ontstond ook duidelijkheid over de intrinsieke veroudering (natuurlijk ouder worden) en extrinsieke veroudering (heel simpel: door externe factoren en UV) en wat de verschillen hierin zijn. Het ging opeens van “Hoe worden mijn rimpels minder zichtbaar?” naar “Hoe voorkom ik überhaupt schade aan mijn huid?”. Daarom gebruiken we vandaag de dag zonbescherming, omdat dit uiteindelijk ook een van de belangrijkste anti-ageingmaatregelen is.

Dan door naar de jaren 80! De tijd van grote kapsels, extreme make-up, disco en vitamine A! Het bekendste wetenschappelijk onderbouwde anti-ageingingrediënt, ook wel retinoïden genoemd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan tretinoïne. Dit ingrediënt werd in deze tijd al volop onderzocht en ook gebruikt voor dermatologische aandoeningen zoals acne. Daarbij kwamen dermatologen erachter dat het langdurig gebruik hiervan ook veranderingen in de huid veroorzaakt.

Wat je misschien al wel verwacht, of wat in ieder geval gezien kan worden als een voorspelbare kettingreactie is dat hierna onderzoek explodeert. Dit gebeurde vanaf 1980 tot ongeveer 2000. Wetenschappers kregen steeds meer inzicht in de werking van collageen, elastine, UV-schade, vrije radicalen, huidcelvernieuwing en ga zo maar door. Alle belangrijke termen die je vaak hoort als het over huidveroudering gaat of het tegengaan hiervan, werden in deze tijd onderzocht. Hierdoor kreeg je dus dat er rond deze tijd steeds meer ingrediënten kwamen met specifieke claims. Rond deze tijd kwamen wetenschappers ook achter retinoïden. Een belangrijke pijler in anti-ageing. Misschien ken je zijn broertje retinol wel. Deze vind je tegenwoordig in veel cosmetische producten en is erg populair. Dan heb je nog AHA’s. Deze helpen dode huidcellen los te maken en kunnen huidstructuur en pigmentatie verbeteren. Het effect hiervan is dus deels aan de oppervlakte maar door langdurig gebruik kan het ook veranderingen dieper in de huid aanbrengen. En dan als laatste: Vitamine C en antioxidanten. Deze ingrediënten worden gezien als belangrijk om huidveroudering tegen te gaan omdat oxidatieve stress hier ook aan bijdraagt. En oxidatieve stress kan verholpen/verminderd worden door vitamine C en vitamine E.

De jaren 90. Niet alleen een tijd van elektronica en internet maar ook van een nieuwe ontdekking in anti-ageing. Ooit gehoord van Botox? Vast wel, nou dat werd dus populair rond deze tijd. En ja, het is natuurlijk een effectieve manier om die fijne lijntjes en rimpels te verwijderen. In deze tijd werden ook fillers, laserbehandelingen en intensieve chemische peelings aan de consument onder het licht gebracht. En daarmee ontstonden twee verschillende werelden. Cosmetische anti-ageing en medische anti-ageing. Daarmee kun je eigenlijk het onderscheid maken: dingen die je thuis kan doen en dingen waar je een behandeling voor nodig hebt. Tegenwoordig vind je dit soort behandelingen nog steeds!

Waar zijn we nu?

In het hier en nu weten we in ieder geval wat we kunnen doen aan onze rimpels en fijne lijntjes. Maar al het onderzoek naar hoe de huid veroudert heeft iets aangestoken. We proberen nu namelijk te begrijpen waarom een organisme überhaupt ouder wordt, hoe dit werkt, wat er gebeurt in de cellen en ga zo maar door. Op wetenschappelijk vlak zijn we met een heel andere vraag bezig, wat eigenlijk heel interessant is als je ziet waar we begonnen zijn. Daarom zijn verscheidene wetenschappers nu met allerlei onderzoeken bezig om deze vraag, eventueel, ooit te beantwoorden.

Gelukkig bestaan er in de tussentijd gewoon nog allerlei middelen om je te helpen met de al bestaande fijne lijntjes en rimpels. Want één ding is zeker wanneer het aankomt op anti-ageing en dat is less=more. Dat hadden de Victorianen je waarschijnlijk ook wel achteraf kunnen vertellen…